Hygrocybe
Wilgotnica czerniejąca (Hygrocybe conica) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
wilgotnica |
| Nazwa systematyczna | |
| Hygrocybe (Fr.) P. Kumm. Führ. Pilzk.: 26, 111 (Zwickau, 1871) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Hygrocybe conica (Schaeff.) P. Kumm. 1871 | |
Hygrocybe (Fr.) P. Kumm. (wilgotnica) – rodzaj grzybów należący do rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].
Charakterystyka
Grzyby saprotroficzne lub mykoryzowe żyjące w symbiozie z roślinami wiechlinowatymi (Poaceae). Wytwarzają owocniki z jaskrawo zabarwionymi kapeluszami o suchej lub mazistej, szklistej powierzchni i blaszkowym hymenoforze. Blaszki o dość szerokim przekroju poprzecznym, przyrośnięte do trzonu (od niewielkiej powierzchni przy samym miąższu, do zbiegających na niego), o regularnej tramie. Trzony mają powierzchnię i ubarwienie podobne do kapeluszy. Zarodniki wilgotnic są eliptyczne, gładkie, pozbawione pory rostkowej, a ich wysyp jest biały, nieamyloidalny[2].
Wilgotnice od dawna uważano za grzyby saprotroficzne rozwijające się na martwych korzeniach traw i innych roślin łąkowych, ale obecnie uważa się, że są to grzyby mszakolubne i prawdopodobnie istnieją jakieś wzajemne powiązania między wilgotnicami i mchami[3].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Rodzaj Hygrocybe został poprawnie opisany po raz pierwszy przez Eliasa Friesa (jako podplemię Hygrocybi w ówczesnym plemieniu Clitocybe z rodzaju Agaricus) w „Systema mycologicum” z 1821 r.[4] Gatunku typowego nie określono. W randze rodzaju takson ten został umieszczony przez Paula Kummera w „Der Führer in die Pilzkunde” z 1871 r.[5]
Synonimy naukowe: Agaricus [unranked], Hygrocybe Fr. ex Rabenh., Agaricus subtrib. Hygrocybi Fr., Bertrandia R. Heim, Cuphophyllus (Donk) Bon, Godfrinia Maire, Hydrophorus Battarra ex Earle, Hygrocybe subgen. Cuphophyllus Donk, Hygrocybe subgen. Pseudohygrocybe Bon, Hygrophorus subgen. Hygrocybe Fr., Neohygrocybe Herink, Porpolomopsis Bresinsky, Pseudohygrocybe (Bon) Kovalenko[6].
Polską nazwę podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były też jako bedłka, mięsicha, wodniak i wodolubek[7].
- Hygrocybe acutoconica (Clem.) Singer 1951 – wilgotnica ostrostożkowata, wilgotnica pomarańczowożółta[8], wilgotnica żółtostożkowata[9]
- Hygrocybe aurantiosplendens R. Haller Aar. 1954 – wilgotnica ozdobna
- Hygrocybe calciphila Arnolds 1985 – wilgotnica wapieniolubna[9]
- Hygrocybe cantharellus (Schwein.) Murrill 1911 – wilgotnica spinkowata[9], wilgotnica lejkowata[7]
- Hygrocybe ceracea (Wulfen) P. Kumm. 1871 – wilgotnica woskowa
- Hygrocybe chlorophana (Fr.) Wünsche 1877 – wilgotnica żółknąca
- Hygrocybe citrina (Rea) J.E. Lange 1940 – wilgotnica cytrynowa
- Hygrocybe citrinovirens (J.E. Lange) Jul. Schäff. 1947 – wilgotnica cytrynowozielonawa
- Hygrocybe coccinea (Schaeff.) P. Kumm. 1871 – wilgotnica szkarłatna
- Hygrocybe coccineocrenata (P.D. Orton) M.M. Moser 1967 – wilgotnica czerwona
- Hygrocybe conica (Schaeff.) P. Kumm. 1871 – wilgotnica czerniejąca
- Hygrocybe conicoides (P.D. Orton) P.D. Orton & Watling 1969 – wilgotnica wydmowa[9]
- Hygrocybe glutinipes (J.E. Lange) R. Haller Aar. 1956 – wilgotnica kleista[9]
- Hygrocybe helobia (Arnolds) Bon 1976 – wilgotnica torfowiskowa
- Hygrocybe ingrata J.P. Jensen & F.H. Møller 1945 – wilgotnica zasadowa
- Hygrocybe insipida (J.E. Lange ex S. Lundell) M.M. Moser 1967 – wilgotnica drobna
- Hygrocybe intermedia (Pass.) Fayod 1889 – wilgotnica nielepka
- Hygrocybe leporina (Fr.) P.D. Orton & Watling 1969 – wilgotnica miła, wodnicha miła[10]
- Hygrocybe miniata (Fr.) P. Kumm. 1871 – wilgotnica purpurowa
- Hygrocybe mucronella (Fr.) P. Karst. 1879 – wilgotnica odlegleblaszkowa[9], wilgotnica szerokoblaszkowa[7]
- Hygrocybe murinacea (Bull.) M.M. Moser 1967[11][12] – wilgotnica brązowobiała[13]
- Hygrocybe parvula (Peck) Murrill 1916 – wilgotnica mała
- Hygrocybe phaeococcinea (Arnolds) Bon 1985
- Hygrocybe punicea (Fr.) P. Kumm. 1871 – wilgotnica karminowa
- Hygrocybe quieta (Kühner) Singer 1951 – wilgotnica wypukła
- Hygrocybe reidii Kühner 1976 – wilgotnica włoska
- Hygrocybe spadicea (Scop.) P. Karst. 1879 – wilgotnica czarnobrunatna
- Hygrocybe splendidissima (P.D. Orton) M.M. Moser 1967 – wilgotnica okazała
- Hygrocybe subminutula Murrill 1940[14]
- Hygrocybe substrangulata (Peck) P.D. Orton & Watling 1969 – wilgotnica piaskowa
- Hygrocybe tatrensis Nespiak 1961 – wilgotnica tatrzańska
- Hygrocybe turunda (Fr.) P. Karst. 1879 – wilgotnica kosmkowata
Niektóre inne:
- Hygrocybe subpapillata Kühner 1979 – wilgotnica brodawkowa[9]
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[15]. Wykaz gatunków według W. Wojewody[7] i innych[16][12]. Nazwy polskie według W.Wojewody i[7] i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[9].
Przypisy
- ↑ a b Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ Pat O’Reilly, Hygrocybe ceracea (Wulfen) P. Kumm. – Butter Waxcap [online], first.nature [dostęp 2025-11-16] (ang.).
- ↑ Elias Fries, Systema mycologicum, t. 1, 1821, s. 101.
- ↑ Paul Kummer, Der Führer in die Pilzkunde: Anleitung zum methodischen, leichten und sicheren bestimmen der in Deutschland vorkommenden Pilze, t. 26, 1871, s. 111.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ a b c d e Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 306–315, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ W. Wojewoda podaje nazwę polską dla synonimu Hygrocybe persistens (Britzelm.) Singer. i Hygrocybe konradii R. Haller.
- ↑ a b c d e f g h Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-08].
- ↑ Przez W. Wojewodę opisany jako wodnicha miła Hygrophorus leporinus.
- ↑ Stanowiska tego gatunku podała w 1992 r. Barbara Gumińska w Pieninach. Władysław Wojewoda potraktował go jako synonim Hygrocybe inspida (wilgotnica drobna), według Index Fungorum są to jednak odrębne gatunki.
- ↑ a b Barbara Gumińska, Grzyby wybranych ła˛k w Pienińskim Parku Narodowym – stan aktualny i warunki jego zachowania [online], Pieniński Park Narodowy. Pieniny – Przyroda i Człowiek 2, 1992, s. 65–70 [dostęp 2024-10-30].
- ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-21] (pol.).
- ↑ Stanowiska tego gatunku podała w 1992 r. Barbara Gumińska w Pieninach. Władysław Wojewoda potraktował go jako synonim Hygrocybe nitrata (wilgotnica kwaskowata), według Index Fungorum są to jednak odrębne gatunki.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
- ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.