1871
Rządzący państwami w 1871
Wydarzenia w Polsce
- 15 stycznia – powstało Warszawskie Towarzystwo Muzyczne.
- 30 kwietnia – postanowieniem cesarskim przywrócono wykłady w języku polskim na Uniwersytecie Jagiellońskim.
- 31 maja – wprowadzenie w Królestwie Polskim przepisu o wydawaniu wyroków w sprawach politycznych w trybie administracyjnym.
- 2 lipca – założono Archiwum Skarbowe w Warszawie.
- 31 grudnia – zbudowano dwutorową linię kolejową z Żagania do Żar (dł. 12,8 km).
Wydarzenia na świecie
- 2 stycznia – król Hiszpanii Amadeusz I złożył przed Kortezami przysięgę na konstytucję.
- 3 stycznia – wojna francusko-pruska: strategiczne zwycięstwo pruskie w bitwie pod Bapaume.
- 9 stycznia:
- wojna francusko-pruska: kapitulacja francuskiej twierdzy Péronne.
- wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Villersexel.
- 10 stycznia – założono Swierdłowskie Obwodowe Muzeum Krajoznawcze w Jekaterynburgu.
- 12 stycznia – wojna francusko-pruska: zwycięstwo armii pruskiej w bitwie pod Le Mans.
- 15 stycznia – wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Lisaine.
- 18 stycznia – w Sali Lustrzanej pałacu w Wersalu we Francji odbyła się koronacja króla Prus Wilhelma I Hohenzollerna na cesarza niemieckiego. Otto von Bismarck proklamował powstanie Cesarstwa Niemieckiego.
- 19 stycznia – wojna francusko-pruska: zwycięstwo armii pruskiej w bitwie pod Saint-Quentin.
- 25 stycznia – odbył się ślub Williama McKinleya i Idy Saxton, późniejszej amerykańskiej pary prezydenckiej.
- 26 stycznia – Rzym oficjalnie stał się stolicą Zjednoczonych Włoch.
- 28 stycznia – wojna francusko-pruska: po 4 miesiącach oblężenia Paryża ogłoszono kapitulację Francji.
- Luty – wojna francusko-pruska: „drogocenny pokój” Niemcy-Francja w Wersalu.
- 26 lutego – wojna francusko-pruska: nowy francuski rząd Louisa Thiersa przyjął propozycje pokojowe kanclerza Ottona von Bismarcka.
- 3 marca – odbyły się pierwsze wybory do niemieckiego Reichstagu.
- 14 marca – w Fomenie (Ghana) podpisano traktat pokojowy po zakończeniu II wojny Brytyjczyków z Aszanti.
- 18 marca – została proklamowana Komuna Paryska.
- 21 marca – Otto von Bismarck został kanclerzem Cesarstwa Niemieckiego.
- 27 marca – w pierwszym w historii międzynarodowym meczu rugby Szkocja pokonała Anglię 4:1.
- 29 marca – otwarto Royal Albert Hall w Londynie.
- 2 kwietnia – Komuna Paryska: wojska rządowe wkroczyły na przedmieścia Paryża.
- 11 kwietnia – w Waszyngtonie podpisano traktat pokojowy oficjalnie kończący wojnę Chile i Peru z Hiszpanią.
- 16 kwietnia – cesarz Wilhelm I Hohenzollern nadał zjednoczonym Niemcom konstytucję.
- 17 kwietnia – Ignaz von Döllinger został wyklęty z powodu odrzucenie dogmatów Kościoła katolickiego, np. dogmatu o nieomylności papieża.
- 30 kwietnia – ponad 100 Apaczów zostało zamordowanych w forcie Camp Grant w Arizonie przez grupę 150 białych osadników i nienawidzących Apaczów Indian z plemienia Papagów.
- 10 maja – we Frankfurcie podpisano traktat pokojowy kończący wojnę francusko-pruską, Francja utraciła Alzację i Lotaryngię.
- 16 maja – w czasie Komuny Paryskiej obalono Kolumnę Vendôme.
- 21 maja – rozpoczął się tzw. krwawy tydzień, w trakcie którego wojska wierne rządowi (wersalczycy) brutalnie stłumiły Komunę Paryską, zabijając 30 tys. osób.
- 25 maja – podczas tłumienia Komuny Paryskiej spłonął Teatr Porte-Saint-Martin.
- 28 maja – upadek Komuny Paryskiej, rewolucji w Paryżu.
- 29 czerwca – Migel García Granados został prezydentem Gwatemali.
- 12 lipca – zwodowano brytyjski pancernik wieżowy HMS „Devastation” (prekursor klasycznego później układu konstrukcyjnego predrednotów, wzorowanego na monitorach).
- 14 lipca – upadek systemu hanów w Japonii.
- 18 lipca – otwarto Dworzec Centralny w Sztokholmie.
- 20 lipca – Kolumbia Brytyjska jako 6. prowincja wstąpiła do Konfederacji Kanady.
- 8 września – na łamach „British Journal of Photography” brytyjski lekarz i wynalazca Richard Leach Maddox poinformował o odkryciu techniki bromo-żelatynowej, co umożliwiło wcześniejsze przygotowanie kliszy fotograficznej i skrócenie czasu jej naświetlania.
- 17 września – inauguracja tunelu kolejowego Fréjus w Alpach.
- 8 października:
- wybuchł wielki pożar w Chicago (ugaszony 10 października).
- wybuchł pożar miasta Peshtigo w stanie Wisconsin.
- 10 listopada – Henry Morton Stanley odnalazł nad jeziorem Tanganika zaginionego odkrywcę i misjonarza doktora Livingstone’a.
- 24 grudnia – Kair: premiera Aidy Verdiego.
- Wielka Brytania: ustawa o związkach zawodowych (legalizacja związków zawodowych, ochrona ich funduszy jako środków towarzystw wzajemnej pomocy).
- Japonia: zniesiono klasę samurajów, ogłoszono zasadę równości społecznej i wolności jednostki.
Urodzili się
- 2 stycznia – Thomas Whittemore, amerykański archeolog i bizantynolog (zm. 1950)
- 3 stycznia:
- Daniel Alomía Robles, peruwiański kompozytor, muzykolog (zm. 1942)
- Ludomił Pułaski, polski ziemianin, polityk, senator RP (zm. 1953)
- 4 stycznia – Seweryn Krzemieniewski, polski botanik (zm. 1945)
- 5 stycznia – Gino Fano, włoski matematyk (zm. 1952)
- 12 stycznia – Kaspar Stanggassinger, niemiecki redemptorysta, błogosławiony katolicki (zm. 1899)
- 15 stycznia – Paweł Kubicki, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1944)
- 16 stycznia – Karolina zu Windisch-Grätz, niemiecka arystokratka (zm. 1937)
- 3 lutego – Eugeniusz Romer, polski geograf, kartograf (zm. 1954)
- 4 lutego – Friedrich Ebert, prezydent Niemiec (zm. 1925)
- 5 lutego – Joanna Żnińska, polska działaczka społeczna i plebiscytowa, propagatorka śpiewu chóralnego, kultury muzycznej i czytelnictwa (zm. 1949)
- 6 lutego – Zefiryn Ćwikliński, polski malarz (zm. 1930)
- 25 lutego – Oliver Campbell, amerykański tenisista, zwycięzca mistrzostw USA (zm. 1953)
- 3 marca – Jan Petrasz, polski duchowny baptystyczny (zm. 1958)
- 5 marca – Róża Luksemburg, polska i niemiecka działaczka robotnicza (zm. 1919)
- 16 marca – Julian Moreno, hiszpański augustianin rekolekta, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 19 marca:
- Józef Rapacki, polski malarz, grafik, rysownik (zm. 1929)
- Wincenty Tymieniecki, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (zm. 1934)
- Maria Vetsera, austriacka baronówna pochodzenia greckiego (zm. 1889)
- 24 marca – Karol Jan Łowiński, polski inżynier mechanik, profesor (zm. 1936)
- 27 marca – Heinrich Mann, niemiecki pisarz (zm. 1950)
- 28 marca – Aleksiej Jańszynow, rosyjski skrzypek, kompozytor i pedagog
- 1 kwietnia – Karol Rolle, polski polityk, prezydent Krakowa (zm. 1954)
- 5 kwietnia – Stanisław Grabski, polski polityk, ekonomista (zm. 1949)
- 12 kwietnia – August Endell, niemiecki architekt i projektant (zm. 1925)
- 13 kwietnia – Jerzy Matulewicz, biskup wileński, odnowiciel i generał zakonu marianów, błogosławiony katolicki (zm. 1927)
- 28 kwietnia – Piotr Romero Espejo, hiszpański redemptorysta, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1938)
- 2 maja – Jan Raszka, polski rzeźbiarz ze Śląska Cieszyńskiego (zm. 1945)
- 9 maja – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk (zm. 1941)
- 31 maja – John G. Townsend Jr., amerykański przedsiębiorca, polityk, senator ze stanu Delaware (zm. 1964)
- 11 czerwca – Stjepan Radić, chorwacki polityk (zm. 1928)
- 26 czerwca – Johan Anker, norweski przedsiębiorca, konstruktor jachtów i żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1940)
- 5 lipca – John Sandblom, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1948)
- 10 lipca – Marcel Proust, francuski powieściopisarz (zm. 1922)
- 15 lipca – Henryk Arctowski, polski geograf, geofizyk, geolog, podróżnik, związany z badaniami krajów polarnych. (zm. 1958)
- 17 lipca – Lyonel Feininger, amerykański malarz i grafik, pochodzenia niemieckiego (zm. 1956)
- 26 lipca – Walenty Palencia Marquina, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1937)
- 19 sierpnia – Orville Wright, amerykański pionier lotnictwa (zm. 1948)
- 21 sierpnia
- Leonid Andriejew (ros. Леонид Николаевич Андреев), rosyjski pisarz, dramaturg, dziennikarz (zm. 1919)
- Abbie Farwell Brown, amerykańska poetka (zm. 1927)
- 23 sierpnia – Franciszek Meraviglia-Crivelli, polski hrabia, generał brygady (zm. 1934)
- 29 sierpnia – Albert Lebrun, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1950)
- 30 sierpnia – Ernest Rutherford, nowozelandzki fizyk i chemik, jako pierwszy potwierdził istnienie jądra atomowego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1937)
- 18 września - Amelia Harusewicz, polska nauczycielka (zm. 1962)
- 22 września – Michał Kucharczak, polski polityk, działacz PSL „Piast”, poseł na Sejm Ustawodawczy (II RP) (zm. 1953)
- 24 września – Lottie Dod, brytyjska tenisistka, łuczniczka (zm. 1960)
- 29 września – Karl-Einar Sjögren, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1956)
- 2 października:
- Cordell Hull, amerykański polityk, sekretarz stanu, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1955)
- Franciszek Jędrzejczyk, polski malarz
- 9 października – Dionizy Wincenty Ramos, hiszpański franciszkanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 17 października – Michał Kirkor, doktor medycyny, taternik (zm. 1907)
- 1 listopada – Stephen Crane, brytyjski pisarz (zm. 1900)
- 12 listopada – Tadeusz Przyłęcki, polski prawnik, adwokat, polityk, prezydent Radomia (zm. 1943)
- 28 listopada – Andrzej Strug, polski pisarz (zm. 1937)
- 16 grudnia – Károly Jordán, węgierski taternik i matematyk (zm. 1959)
- 18 grudnia – María Calaf Miracle, hiszpańska karmelitanka miłosierdzia, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- 20 grudnia – Michalina Mościcka, polska działaczka społeczna, pierwsza dama (zm. 1932)
data dzienna nieznana:
- Maria An Linghua – chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- Lang Yang – chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
Zmarli
- 3 stycznia
- Cyriak Eliasz Chavara, założyciel karmelitów Maryi Niepokalanej, święty katolicki (ur. 1805)
- Ludwik Zejszner, polski geolog, geograf, kartograf i krajoznawca, prekursor kartografii geologicznej w Polsce (ur. 1805)
- 21 stycznia – Józef Hauke-Bosak, polski hrabia, generał broni, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1834)
- 7 lutego – Maria od Opatrzności, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1825)
- 20 lutego – Paul Kane, kanadyjski malarz (ur. 1810)
- 27 lutego – Józef Tous y Soler, hiszpański kapucyn, założyciel kapucynek NMP Matki Bożego Pasterza, błogosławiony katolicki (ur. 1811)
- 12 marca – Leonard Chodźko, polski historyk, geograf, kartograf, archiwista, wydawca i działacz emigracyjny (ur. 1800)
- 11 maja – John Herschel, angielski astronom, chemik i fizyk, pionier fotografii (ur. 1792)
- 12 maja – Anselme Payen, francuski chemik (ur. 1795)
- 23 maja – Jarosław Dąbrowski, polski działacz niepodległościowy, generał i naczelny dowódca wojsk Komuny Paryskiej (ur. 1836)
- 24 maja – Georges Darboy, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Paryża (ur. 1813)
- 26 maja – Michał Szweycer, polski fotograf, towiańczyk, powstaniec (ur. 1808)
- 11 lipca – Germain Sommeiller, francuski inżynier, budowniczy pierwszego wielkiego tunelu pod Alpami – tunelu kolejowego Fréjus (ur. 1815)
- 15 lipca – Ján Chalupka, słowacki duchowny ewangelicki, dramatopisarz (ur. 1791)
- 7 sierpnia – Edmund Bojanowski, polski działacz społeczny, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej, błogosławiony katolicki (ur. 1814)
- 18 października – Charles Babbage, matematyk angielski (ur. 1791)
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 16 lutego
- Ostatki: 21 lutego
- Popielec: 22 lutego
- Niedziela Palmowa: 2 kwietnia
- Wielki Czwartek: 6 kwietnia
- Wielki Piątek: 7 kwietnia
- Wielka Sobota: 8 kwietnia
- Wielkanoc: 9 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 10 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 18 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 28 maja
- Boże Ciało: 8 czerwca
Zobacz też
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.