Maggie Smith
Maggie Smith (ok. 1970) | |
| Imię i nazwisko |
Margaret Natalie Smith |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
28 grudnia 1934 |
| Data i miejsce śmierci |
27 września 2024 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Robert Stephens |
| Lata aktywności |
1952–2024 |
| Odznaczenia | |
Margaret Natalie Smith, DBE, CH (ur. 28 grudnia 1934 w Londynie, zm. 27 września 2024 tamże) – brytyjska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Laureatka licznych nagród, w tym dwóch Oscarów, pięciu Nagród BAFTA, czterech Emmy, Tony, pięciu Nagród Gildii Aktorów Ekranowych, trzech Złotych Globów i honorowej Laurence Olivier Award. Należy do ścisłego grona laureatów potrójnej korony aktorstwa (Oscara, Emmy i Tony).
W swojej karierze otrzymała wiele zaszczytów m.in. Order Imperium Brytyjskiego w klasie Dama Komandor (DBE) w 1990 oraz honorowy tytuł szlachecki Dame. Znana była ze swoich charakterystycznych ról kostiumowych.
Życiorys
Maggie Smith urodziła się w rodzinie Nathaniela Smitha (1902–1991), lekarza patologa, pracującego na Uniwersytecie Oksfordzkim i sekretarki, pochodzącej ze Szkocji, Margaret Little (1896–1977)[1]. W wieku czterech lat przeprowadziła się z rodziną do Oksfordu. Miała braci bliźniaków starszych od niej o sześć lat, Alistaira (zm. 1981) i Iana. Smith kształciła się w Oxford High School do szesnastego roku życia, kiedy to opuściła szkołę, aby studiować aktorstwo[2].
Smith rozpoczęła karierę sceniczną jako studentka, występując w Oxford Playhouse w 1952 roku -zadebiutowała na Broadwayu w sztuce New Faces of '56. W 1959 dołączyła do Old Vic Company. W 1963 została zaangażowana do The National Theatre[2].
Po raz pierwszy pojawiła się na ekranie w 1956[2]. Pierwszą nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej zdobyła za rolę w filmowej adaptacji Otella (1965) jako Desdemona u boku Laurence’a Oliviera, Dereka Jacobiego i Michaela Gambona. Popularność przyniosła jej rola w filmie Pełnia życia panny Brodie (1969). W 1970 roku Smith zagrała tytułową rolę w inscenizacji sztuki Henrika Ibsena Hedda Gabler w reżyserii Ingmara Bergmana. W 1978 roku Smith zagrała u boku Michaela Caine’a w Suicie kalifornijskiej według Neila Simona, za którą otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. W 1985 roku Smith wcieliła się w postać Charlotte Bartlett w produkcji Pokój z widokiem, za którą była ponownie nominowana do Oscara.
W 1992 roku Smith wystąpiła u boku Whoopi Goldberg w komedii Zakonnica w przebraniu i jej sequelu, Zakonnica w przebraniu 2 (1993). Wystąpiła w dwóch filmach Agnieszki Holland – Tajemniczy ogród (1994) oraz Washington Square (1997). W 2001 roku Smith pojawiła się w brytyjskim kryminale Gosford Park, wyreżyserowanym przez Roberta Altmana. Rola ta przyniosła jej szóstą nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Na początku XXI wieku popularność dała jej rola prof. McGonagall w serii filmów o Harrym Potterze (2001–2011) oraz Violet Crawley w serialu Downton Abbey (2010–2015).
Obok sześciu nominacji i dwóch wygranych Nagród Akademii Filmowej, otrzymała również nagrodę Tony, cztery nagrody Primetime Emmy, pięć nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej i trzy Złote Globy[3]. W 1994 roku Smith otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Cambridge[4].
Życie prywatne
29 czerwca 1967 roku wyszła za mąż za aktora Roberta Stephensa. Mieli dwóch synów, aktorów Chrisa (ur. 1967) i Toby’ego (ur. 1969)[5]. Po rozwodzie w 1975 roku, Smith wyszła ponownie za mąż za dramaturga Beverleya Crossa i pozostali małżeństwem do jego śmierci w 1998 roku[6].
W 1988 roku zdiagnozowano u niej chorobę Gravesa-Basedowa[7]. Aktorka przeszła w 2007 roku operację usunięcia nowotworu piersi[8].
Zmarła rano 27 września 2024 w Chelsea and Westminster Hospital, w Londynie[9][10].
Filmografia


Filmy
Seriale telewizyjne
| Rok | Tytuł | Rola | Odcinki |
|---|---|---|---|
| 1956 | The Adventures of Aggie | Fiona Frobisher-Smith | „Cobalt Blue” |
| 1959 | ITV Television Playhouse | Elaine | „Sunday Out of Season” |
| Doto | „A Phoenix Too Frequent” | ||
| 1960 | Penelope | „Penelope” | |
| 1961 | Rose | „The Savages” | |
| 1974–75 | The Carol Burnett Show | różne role | 3 odcinki |
| 1983 | All for Love | pani Silly | „Mrs Silly” |
| 1988 | Talking Heads | Susan | „A Bed Among the Lentils” |
| 1992 | Screen Two | Mabel Pettigrew | „Memento Mori” |
| 1993 | Great Performances | Violet Venable | „Suddenly, Last Summer” |
| 1999 | David Copperfield | Betsey Trotwood | 2 odcinki (miniserial) |
| 2010–2016 | Downton Abbey | Violet Crawley | 52 odcinki |
Nagrody i nominacje
| Nagroda | Rok[a] | Kategoria | Nominowana twórczość | Rezultat | Źr. |
|---|---|---|---|---|---|
| Laurence Olivier Awards[b] | 1981 | Aktorka roku w nowej sztuce | Virginia | Nominacja | [11] |
| 1985 | Występ komediowy roku | The Way of the World | Nominacja | [12] | |
| 1987 | Aktorka roku | Lettice and Lovage / Coming in to Land | Nominacja | [13] | |
| 1994 | Najlepszy występ komediowy | Bądźmy poważni na serio | Nominacja | [14] | |
| 1998 | Najlepsza aktorka | Delikatna równowaga | Nominacja | [15] | |
| 2000 | Dama w vanie | Nominacja | [16] | ||
| 2010 | Nagroda specjalna | — | Wygrana | [17] | |
| Nagrody Akademii Filmowej (Oscary) | 1966 | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Otello | Nominacja | [18] |
| 1970 | Najlepsza aktorka | Pełnia życia panny Brodie | Wygrana | ||
| 1973 | Podróże z moją ciotką | Nominacja | |||
| 1979 | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Suita kalifornijska | Wygrana | ||
| 1987 | Pokój z widokiem | Nominacja | |||
| 2002 | Gosford Park | Nominacja | |||
| Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA) | 1959 | Najbardziej obiecujący debiut filmowy | Nowhere to Go | Nominacja | [19] |
| 1966 | Najlepsza aktorka brytyjska | Młody Cassidy | Nominacja | ||
| 1970 | Najlepsza aktorka | Pełnia życia panny Brodie | Wygrana | ||
| 1979 | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Śmierć na Nilu | Nominacja | ||
| 1980 | Najlepsza aktorka | Suita kalifornijska | Nominacja | ||
| 1982 | Kwartet | Nominacja | |||
| 1985 | Prywatne zajęcia | Wygrana | |||
| 1987 | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa | Pokój z widokiem | Wygrana | ||
| 1989 | Samotna pasja Judith Hearne | Wygrana | |||
| 1994 | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Tajemniczy ogród | Nominacja | ||
| 2000 | Herbatka z Mussolinim | Wygrana | |||
| 2002 | Gosford Park | Nominacja | |||
| 2016 | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa | Dama w vanie | Nominacja | ||
| Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych | 2002 | Najlepsza obsada w filmie | Gosford Park | Wygrana | [20] |
| 2012 | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym | Downton Abbey | Nominacja | ||
| 2013 | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Hotel Marigold | Nominacja | ||
| Najlepsza obsada w filmie | Nominacja | ||||
| Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym | Downton Abbey | Nominacja | |||
| Najlepsza obsada w serialu dramatycznym | Wygrana | ||||
| 2014 | Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym | Wygrana | |||
| Najlepsza obsada w serialu dramatycznym | Nominacja | ||||
| 2015 | Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym | Nominacja | |||
| Najlepsza obsada w serialu dramatycznym | Wygrana | ||||
| 2016 | Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym | Nominacja | |||
| Najlepsza obsada w serialu dramatycznym | Wygrana | ||||
| 2017 | Nominacja | ||||
| Nagrody specjalne Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA) | 1993 | Nagroda specjalna | — | Wygrana | [19] |
| 1996 | BAFTA Fellowship | — | Wygrana | ||
| Nagrody Telewizyjne Akademii Brytyjskiej (BAFTA) | 1984 | Najlepsza aktorka | All for Love (odcinek „Mrs. Silly”) | Nominacja | [19] |
| 1989 | Talking Heads (odcinek „Bed Among the Lentils”) | Nominacja | |||
| 1993 | Screen Two (odcinek „Memento Mori”) | Nominacja | |||
| 2000 | David Copperfield | Nominacja | |||
| 2012 | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Downton Abbey | Nominacja | ||
| Primetime Emmy | 1993 | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w miniserialu lub programie specjalnym | Great Performances (odcinek „Nagle, zeszłego lata”) | Nominacja | [21] |
| 2000 | Najlepsza aktorka drugoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym | David Copperfield | Nominacja | ||
| 2003 | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym | Mój dom w Umbrii | Wygrana | ||
| 2010 | Opowieść Mary | Nominacja | |||
| 2011 | Najlepsza aktorka drugoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym | Downton Abbey | Wygrana | ||
| 2012 | Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu dramatycznym | Wygrana | |||
| 2013 | Nominacja | ||||
| 2014 | Nominacja | ||||
| 2016 | Wygrana | ||||
| Tony | 1975 | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w dramacie | Private Lives | Nominacja | [22] |
| 1980 | Night and Day | Nominacja | |||
| 1990 | Lettice and Lovage | Wygrana | |||
| Złote Globy | 1964 | Debiutantka roku | Z życia VIP-ów | Nominacja | [23] |
| 1966 | Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym | Otello | Nominacja | ||
| 1970 | Pełnia życia panny Brodie | Nominacja | |||
| 1973 | Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu | Podróże z moją ciotką | Nominacja | ||
| 1979 | Suita kalifornijska | Wygrana | |||
| 1987 | Najlepsza aktorka drugoplanowa w filmie | Pokój z widokiem | Wygrana | ||
| 2002 | Gosford Park | Nominacja | |||
| 2004 | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym | Mój dom w Umbrii | Nominacja | ||
| 2012 | Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym | Downton Abbey | Nominacja | ||
| 2013 | Wygrana | ||||
| Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu | Kwartet | Nominacja | |||
| 2016 | Dama w vanie | Nominacja |
Zobacz też
Uwagi
Przypisy
- ↑ Maggie Smith Biography [online], web.archive.org, 5 listopada 2001 [dostęp 2023-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2001-11-05].
- ↑ a b c Maggie Smith biography and filmography [online], web.archive.org, 10 lipca 2013 [dostęp 2023-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2013-07-10].
- ↑ Maggie Smith – Awards [online], IMDb [dostęp 2023-12-16] (ang.).
- ↑ Maggie Smith [online], Oxford High [dostęp 2023-12-16] (ang.).
- ↑ Emma Pryer, Downton Abbey’s Maggie Smith and how she became the dame who shuns fame [online], The Mirror, 13 lutego 2016 [dostęp 2023-12-16] (ang.).
- ↑ Michael Coveney, Maggie Smith. A bright peculiar star, London: Gollancz, 1992, ISBN 978-0-575-05188-1 [dostęp 2023-12-16].
- ↑ Matt Wolf: Matt Wolf Is An American Theater Critic, Journalist Based In London, THERE IS NOTHING LIKE THIS DAME, „The New York Times”, 18 marca 1990, ISSN 0362-4331 [dostęp 2023-12-16] (ang.).
- ↑ Dame Maggie Smith reveals Harry Potter breast cancer treatment struggle [online], The Telegraph, 5 października 2009 [dostęp 2023-12-16] (ang.).
- ↑ Nie żyje Maggie Smith. Legendarna aktorka miała 89 lat. [dostęp 2024-09-27]. (pol.).
- ↑ Actress Dame Maggie Smith dies at 89 [online], bbc.com [dostęp 2024-09-27] (ang.).
- ↑ Olivier Winners 1981. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Olivier Winners 1985. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Olivier Winners 1987. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Olivier Winners 1994. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Olivier Winners 1998. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Olivier Winners 2000. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Olivier Winners 2010. Society of London Theatre. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ The Official Academy Awards® Database. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2024-10-23]. (ang.). Należy wpisać „Maggie Smith” w polu „Nominee” i wybrać „Search”.
- ↑ a b c Maggie Smith. Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. [dostęp 2025-02-08]. (ang.).
- ↑ Nominees & Recipients. Gildia Aktorów Ekranowych. [dostęp 2024-10-23]. (ang.). Należy wyszukać Maggie Smith.
- ↑ Maggie Smith. Academy of Television Arts & Sciences. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ The Tony Award Nominations: Maggie Smith. American Theatre Wing. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
- ↑ Maggie Smith. Złote Globy. [dostęp 2024-10-23]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Maggie Smith w bazie IMDb (ang.)
- Maggie Smith w bazie Notable Names Database (ang.)
- Maggie Smith w bazie Filmweb
- ISNI: 0000000109631675
- VIAF: 32184778
- LCCN: nr88003842
- GND: 172378516
- BnF: 13899874r
- SUDOC: 059055146
- SBN: RAVV089450
- NLA: 35468848
- NKC: xx0005605
- BNE: XX1538958
- NTA: 073157910
- BIBSYS: 1012775
- PLWABN: 9810668278705606
- NUKAT: n2009094222
- J9U: 987007437690805171
- LNB: 000342149
- CONOR: 14810467
- KRNLK: KAC2020K7317
- LIH: LNB:hPi;=Bx
- WorldCat: E39PBJxrY7kJGvtVFjwkdHJFKd
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.