Wikipedysta:Grubel/Witting

Richard Witting (ur. 19 października 1856 r. w Berlinie, zm. 22 grudnia 1923 tamże) - niemiecki urzędnik, polityk i przedsiębiorca. Nadburmistrz Poznania w latach 1891-1902. Od 1902 r. aż do śmierci kolejno prezes i członek rady nadzorczej niemieckiego Nationalbanku, a w latach 1908-1913 członek pruskiego parlamentu z ramienia narodowych liberałów[1]. Brat znanego niemieckiego publicysty politycznego Maximiliana Hardena, teść pisarza podróżniczego i eseisty Hansa Paasche. Twórca tzw. Hebungspolitik (polityka podniesienia poziomu życia) w Poznaniu, "zręcznie wykorzystywał argumentację nacjonalistyczną w dyskusjach z władzami zwierzchnimi"[2]. Jego działania (za najważniejsze uważa się likwidację murów twierdzy oraz przyłączenie do Poznania Jeżyc, Wildy i Łazarza) doprowadziły do największego w okresie zaborów rozwoju stolicy Wielkopolski. Przez większość życia pruski konserwatysta, w drugiej dekadzie XX w. stał się krytykiem monarchii i jej polityki, skłaniając się ku ideom liberalizmu, socjalizmu i pacyfizmu. Napisał projekt konstytucji, który po przedyskutowaniu go z Hugonem Preußem stał się podstawą konstytucji weimarskiej.

Pierwsze lata

Witting urodził się jako Richard Witkowski, siódme dziecko w żydowskiej rodzinie kupieckiej. Ojciec jego, Arnold Witkowski, urodził się w 1815 r. w Poznaniu. Matką była Ernestyna Krakau, urodzona w 1825 r. w Skwierzynie. Po przeprowadzce do Berlina Arnold Witkowski zajmował się hurtowym handlem jedwabiem, z dobrym skutkiem[3]. Witkowscy mieli dziewiątkę dzieci. W ich wychowaniu nie przywiązywali szczególnej wagi do tradycji żydowskiej, kładli natomiast silny nacisk na wykształcenie. Atmosfera w domu była surowa, zwłaszcza od lat 60., kiedy Arnold Witkowski zaczął cierpieć na przewlekłe migreny i terroryzować rodzinę. To wtedy rodzice się rozwiedli, a młodszy brat Richarda, Felix Ernest, uciekł z domu, przyłączył się do wędrownej trupy teatralnej i zmienił nazwisko na Maximilian Harden. Ojciec zmarł w roku 1878. Wtedy cała rodzina postanowiła zmienić wyznanie z mojżeszowego na chrześcijańskie. Przy okazji zmienili też nazwisko - matka z większością dzieci przyjęła nazwisko Witting. Jedynie Felix/Maximilian pozostał przy swoim wcześniejszym nazwisku Harden, a inny z braci - Ludwig, znany już w środowisku lekarskim neurolog, nie zmienił nazwiska w ogóle[4].

Richard uczył się najpierw w szkole prywatnej, potem (w latach 1865-1876, z dwuletnią przerwą między 1872 a 1874) w gimnazjum francuskim. Po maturze podjął studia w zakresie prawa i nauk administracyjnych, najpierw na uniwersytecie w Getyndze, później w Berlinie. Po ukończeniu studiów był referendariuszem, a od 1884 r. asesorem sądowym. Dwa lata później podjął pracę w berlińskim magistracie, skąd w 1889 r. przeniósł do Gdańska.

W 1891 r. poznańska rada miejska poszukiwała kandydatów na urząd nadburmistrza miasta. Zgłosiło się 27 osób, ale specjalnie powołana w tym celu komisja zakwalifikowała do następnego etapu pięciu kandydatów[5]: nadburmistrza Kłajpedy Gustava Königa, poznańskiego burmistrza Cäsara Kalkowskiego, nadburmistrza Tylży Roberta Thesinga, sędziego poznańskiego Warneckiego i właśnie urzędnika miejskiego z Gdańska Wittinga[6]. 11 lutego 1891 r. radni miejscy wybrali 22 głosami Richarda Wittinga (Kalkowski dostał 10 głosów, König – 4). Jak pisał Dziennik Poznański, na Wittinga głosowali wszyscy "postępowcy". Poparcie gdańskiemu rajcy zapewnili również prawie wszyscy radni żydowscy (18 na 19)[7]. Jego wybór został zatwierdzony przez regencję poznańską pod koniec kwietnia[8], a nowy nadburmistrz przyjechał do Poznania 29 maja[9] i objął oficjalnie swój urząd 3 czerwca 1891 r.

Przypisy

  1. ↑ Lange, Hans Paasche, s. 64
  2. ↑ Trzeciakowscy, W dziewiętnastowiecznym Poznaniu, s. 27
  3. ↑ Armbrecht, Verkannte Liebe, s. 45
  4. ↑ Armbrecht, s. 48. Niektóre źródła podają, że do zmiany nazwiska doszło już po rozwodzie rodziców.
  5. ↑ DzP, R. 33 nr 30, 7 lutego 1891 r.
  6. ↑ DzP, R.33 nr 33, 11 lutego 1891 r.
  7. ↑ DzP, R. 33 nr 35, 13 lutego 1891 r.
  8. ↑ DzP, R. 33 nr 96, 28 kwietnia 1891 r.
  9. ↑ DzP, R. 33 nr 121, 31 maja 1891 r.

Bibliografia

  • Sabine Armbrecht: Verkannte Liebe. Maximilian Hardens Haltung zu Deutschtum und Judentum. Oldenburg: Bibliotheks- und Informationssystem der Universität Oldenburg, 1999. ISBN 3-8142-0653-3.
  • „Dziennik Poznański”. Poznań, 1891-1902. 
  • Arthur Kronthal. Richard Witting. Szkic biograficzny. „Deutsches Biographisches Jahrbuch”. Stuttgart, 1930.  – polski przekład: Andrzej Wojtkowski. Richard Witting. Szkic biograficzny. „Kronika Miasta Poznania”. Poznań, 1930. 4. s. 343-355. 
  • Werner Lange: Hans Paasche. Militant Pacifist in Imperial Germany. Trafford Publishing, 2005. ISBN 1-4120-5246-7.
  • Maria i Lech Trzeciakowscy: W dziewiętnastowiecznym Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1987. ISBN 83-210-0540-3.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya