Tapuia
| Tapuia | |
| Orlandin, Piovesan et Carneiro, 2024 | |
Samica (paratyp) Tapuia navarroi, widok grzbietowy i brzuszny | |
Samiec (holotyp) Tapuia chalupae, widok grzbietowy i brzuszny | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Infrarząd | |
| Nadrodzina | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Tapuia |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Apatelodes sericea Schaus, 1895 | |
Tapuia – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 15 opisanych gatunków.
Morfologia


Skrzydło przednie jest wydłużone, trójkątne z wklęśnięciem zewnętrznego brzegu między wierzchołkiem a końcem drugiej gałęzi żyłki medialnej. Jego użyłkowanie charakteryzuje się drugą gałęzią sektora radialnego wychodzącą z jego gałęzi pierwszej lub ze wspólnego odcinka gałęzi trzeciej i czwartej. Wierzch tego skrzydła ma tło w odcieniach brązu lub szarości z łatą ciemniejszych łusek koło wewnętrznej krawędzi w części nasadowej. Na tle tym obecnych jest od dwóch do czterech ciemnych, niewyraźnych, zygzakowatych linii biegnących od brzegu przedniego do wewnętrznego. W okolicy wierzchołkowej występują dwie przezroczyste kropki, jedna między trzecią a czwartą gałęzią sektora radialnego, druga między czwartą gałęzią tego sektora a pierwszą gałęzią żyłki medialnej, którym od strony dosiebnej towarzyszą dwie kropki czarne – kropki te odróżniają rodzaj od podobnie ubarwionego i użyłkowanego Apatelodes. Spód przedniego skrzydła jest jaśniejszy od wierzchu i ma słabiej zaznaczony wzór[1].
Wierzch skrzydła tylnego jest rudobrązowy, brązowawy lub szarawy z brązowymi kropkami u krawędzi i brązowawymi łuskami w kącie tylnym, spód zaś podobnie ubarwiony, ale pozbawiony kropek, za to z dwiema nieregularnymi, równoległymi do zewnętrznej krawędzi liniami w okolicy dyskowej. Wędzidełko samca jest długie i zakrzywione, samicy natomiast ma postać licznych, brązowych szczecinek[1].
Samcze genitalia cechują się tarczowatym, na całej powierzchni zesklerotyzowanym tegumenem, brakiem gnatosa, słabiej od unkusa i tegumenu zesklerotyzowaną, niemal dwukrotnie od unkusa dłuższą, prostokątną ze spiczastym szczytem, pozbawioną sakulusa walwą o spiczastym, wystającym dobrzusznie pod kątem 45° wyrostku na koście. W widoku bocznym unkus, z wyjątkiem T. combi, jest co najmniej tak długi jak tegumen i kątowo zgięty, a w widoku grzbietowym tak szeroki jak tegumen, o szczycie do nasady prostopadłym i zaostrzonym. Spłaszczone bocznie wyrostki towarzyszące wystają z krawędzi unkusa pod kątem 45° względem jego szczytu. Zesklerotyzowana, niemal prostokątna fultura inferior ma dwupłatowy brzeg tylny. Sam edeagus jest krótki, walcowaty, ze ściętym, dobrzusznie wystającym cekum. U części gatunków obecne są ciernie w wezyce[1].
Samica ma ósme tergum odwłoka z trójkątną płytką i szerokimi ramionami bocznymi. Przydatki przednie i tylne są cienkie, walcowate z nieco szpatułkowatym szczytem i jednakowo długie, a półrurkowata, krótka płytka postwaginalna słabo zesklerotyzowana, U-kształtna i niepołączona z płytką antewaginalną. Torebkę kopulacyjną cechuje jajowaty, błoniasty korpus z małym, kolistym i opatrzonym dowewnętrznie skierowanymi kolcami znamieniem oraz trzykrotnie od korpusu dłuższy przewód. Grzbietobrzusznie wydłużoną, zesklerotyzowaną brodawkę odbytową obrastają szczecinki[1].
Rozprzestrzenienie
Rodzaj neotropikalny, znany z Meksyku, Kostaryki, Panamy, Gujany Francuskiej, Ekwadoru, Boliwii i Brazylii[2].
Taksonomia i ewolucja
Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024)
|
Rodzaj ten wprowadzony został w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics”. Wyróżniono go na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Gatunkiem typowym wyznaczono Apatelodes sericea. Nazwa rodzajowa pochodzi od określenia tapuia stosowanego przez kolonizatorów na miejscową ludność terenu dzisiejszej Brazylii[1].
Do rodzaju zalicza się 15 opisanych gatunków[2]:
- Tapuia banepa (Druce, 1904)
- Tapuia brunnea (Dognin, 1916)
- Tapuia chalupae (Herbin et Beccacece, 2018)
- Tapuia combi (Herbin, 2015)
- Tapuia hierax (Dognin, 1924)
- Tapuia je (Orlandin, Piovesan et Carneiro, 2022)
- Tapuia navarroi (Herbin et Beccacece, 2018)
- Tapuia parvula (Schaus, 1894)
- Tapuia penitente (Herbin et Mielke, 2018)
- Tapuia quadrata (Jones, 1908)
- Tapuia sadisma (Dyar, 1918)
- Tapuia schreiteri (Schaus, 1924)
- Tapuia sericea (Schaus, 1895)
- Tapuia velutina (Schaus, 1895)
- Tapuia zikani (Draudt, 1929)
Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych z 2024 roku omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Asocia, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Kaweskar[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e f Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Eduardo Carneiro. Systematics of Apatelodidae Neumoegen & Dyar, 1894 (Lepidoptera: Bombycoidea) based on molecular and morphological data. „Invertebrate Systematics”. 38, 2024. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS24041.
- ↑ a b Tapuia Orlandin, Piovesan & Carneiro, 2024. [w:] Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 2026-07-28].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.