Liv Ullmann
Liv Ullmann (2014) | |
| Imię i nazwisko |
Liv Johanne Ullmann |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
16 grudnia 1938 |
| Zawód |
aktorka, reżyserka, scenarzystka |
| Lata aktywności |
od 1957 |
| Odznaczenia | |
Liv Johanne Ullmann (ur. 16 grudnia 1938 w Tokio) – norweska aktorka, reżyser i scenarzystka. Jedna z muz szwedzkiego reżysera Ingmara Bergmana. Laureatka honorowego Oscara za całokształt twórczości.
Życiorys
Będąc aktorką Królewskiego Teatru w Oslo, poznała szwedzkiego reżysera Ingmara Bergmana. Zagrała potem główne role w jego dziesięciu filmach. W 1966 urodziła się ich córka, norwesko-szwedzka dziennikarka Linn Ullmann. Ullmann grała również na scenach Nowego Jorku. Jest uznawana, obok Bibi Andersson, Harriet Andersson i Ingrid Thulin, za najwybitniejszą aktorkę w filmach Bergmana.
Była dwukrotnie nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej w filmach: Emigranci (1971) Jana Troella oraz Twarzą w twarz (1976) Ingmara Bergmana. W 1973 otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym za rolę w Emigrantach[1].
Zasiadała w jury konkursu głównego na 31. MFF w Cannes (1978). Przewodniczyła obradom tego gremium na 54. MFF w Cannes (2001).
W 2004 została unonorowana Europejską Nagrodą Filmową za osiągnięcia w światowej kinematografii[2].
W 2021 Liv Ullman otrzymała honorowego Oscara za całokształt twórczości, który został wręczony podczas ceremonii Governors Awards w Los Angeles, 25 marca 2022[3][4].
W 2026 została uhonorowana Europejską Nagrodą Filmową za osiągnięcia życia[5].
Filmografia
Aktorka
- Krnąbrne dziewczę (Ung flukt) (1959)
- Tonny (1962)
- Krótkie lato (Kort är sommaren) (1962)
- Persona (tytuł oryginalny) (1966) – reż. Ingmar Bergman
- Cocktail party (1967)
- Hańba (Skammen) (1968) – reż. Ingmar Bergman
- Godzina wilka (Vargtimmen) (1968) – reż. Ingmar Bergman
- Namiętność (En Passion) (1969) – reż. Ingmar Bergman
- The Night Visitor (1971)
- Emigranci (Utvandrarna) (1971)
- Szepty i krzyki (Viskningar och rop) (1972) – reż. Ingmar Bergman
- Osadnicy (Nybyggarna) (1972)
- Papież Joanna (Pope Joan) (1972)
- Czterdzieści karatów (40 Carats) (1973)
- Sceny z życia małżeńskiego (Scener ur ett äktenskap) (1973) – film kinowy oraz serial telewizyjny; reż. Ingmar Bergman
- Zagubiony horyzont (Lost Horizon) (1973)
- Narzeczona Zandy’ego (Zandy's Bride) (1974)
- Abdykacja (The Abdication) (1974)
- Lenora (Leonor) (1975) – reż. Juan Buñuel (syn Luisa Buñuela)
- Twarzą w twarz (Ansikte mot ansikte) (1976) – reż. Ingmar Bergman
- O jeden most za daleko (A Bridge Too Far) (1977)
- Jajo węża (The Serpent’s Egg) (1977) – reż. Ingmar Bergman
- Jesienna sonata (Höstsonaten) (1978) – reż. Ingmar Bergman
- Gracze (Players) (1979)
- Rzeczy Ryszarda (Richard’s Things) (1980)
- Jenny (1982)
- Dzika kaczka (The Wild Duck) (1983)
- Przekątna gońca (La Diagonale du fou) (1984)
- Chłopiec z zatoki (The Bay Boy) (1984)
- King Kongs Faust (1985)
- Miejmy nadzieję, że to będzie córka (Speriamo che sia femmina) (1985)
- Żegnaj Moskwo (Mosca addio) (1987)
- Gaby. Historia prawdziwa (Gaby: A True Story) (1987)
- Przyjaciółka (La Amiga) (1988)
- Różany ogród (The Rose Garden) (1989)
- Mindwalk (Mindwalk) (1990)
- Oxen (1991)
- Sadako and the Thousand Paper Cranes (1991)
- The Long Shadow (1992)
- Gra snów (Dromspel) (1994)
- Zorn (1994)
- I Am Curious (1995)
- Lumiere i spółka (Lumiere et compagnie) (1996)
- Muraren (2002)
- Sarabanda (Saraband) (2003) – reż. Ingmar Bergman
- I et speil, i en gåte (2008)
Reżyser
- Sofie (1992)
- Krystyna, córka Lavransa (1995)
- Enskilda samtal (1996)[6]
- Wiarołomni (2000)
- Miss Julie (2014)
Odznaczenia i wyróżnienia
- 1977: Kawaler I Klasy Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa[7]
- 1994: Komandor Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa[7]
- 2005: Komandor z Gwiazdą Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa[7]
- 2006: Doktor honoris causa Norweskiego Uniwersytetu Naukowo-Technicznego (w Trondheim)
Przypisy
- ↑ Liv Ullmann [online], goldenglobes.com (ang.).
- ↑ Europeisk filmpris til Ullmann [online], nrk.no, 29 września 2004 [dostęp 2026-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-19] (norw.).
- ↑ Governors Awards | 2021. oscars.org. [dostęp 2022-03-31]. (ang.).
- ↑ Marius Helge Larsen, Liv Ullmann har fått Æres-Oscar [online], „Aftenposten”, 26 marca 2022 [dostęp 2022-04-03] [zarchiwizowane z adresu 2022-03-27] (norw.).
- ↑ Tomasz-Marcin Wrona, „Europejskie Oscary” przyznane. „Wartość sentymentalna” Europejskim Filmem [online], tvn24.pl, 17 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2026-01-19].
- ↑ Enskilda samtal w bazie IMDb (ang.)
- ↑ a b c Tildelinger av orderer og medaljer [online], kongehuset.no [dostęp 2026-01-19] (norw.).
Linki zewnętrzne
- Liv Ullmann w bazie IMDb (ang.)
- Liv Ullmann w bazie Filmweb
- ISNI: 0000000121450025
- VIAF: 99855335
- LCCN: n50046931
- GND: 118625233
- NDL: 00476427
- LIBRIS: 97mpr8mt2jgmht4
- BnF: 12643395c
- SUDOC: 027172325
- NLA: 35660854
- NKC: jn20000701863
- BNE: XX1143046
- NTA: 071162097
- BIBSYS: 90054597
- CiNii: DA13166844, DA05264928
- Open Library: OL1239184A
- PLWABN: 9810624790305606
- NUKAT: n98040213
- J9U: 987007275792105171
- PTBNP: 44343
- LNB: 000184799
- NSK: 000001521
- BNC: 000037474
- ΕΒΕ: 92775
- BLBNB: 000371995
- LIH: LNB:BKLR;=BH
- WorldCat: E39PBJmtw4WWGD8d7tg6wvgMyd
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.