1805
Rządzący państwami w 1805
Wydarzenia w Polsce
- Wiosna – Jan Nepomucen Potocki opublikował w Petersburgu napisaną po francusku powieść Rękopis znaleziony w Saragossie. Powieść została przeniesiona na ekran w 1965 roku przez Wojciecha Hasa.
- 23 września – papież Pius VII ustanowił diecezję lubelską.
- 13 października – otwarto Liceum Krzemienieckie.
- Józef Gollmayer został prezydentem Krakowa.
Wydarzenia na świecie
- 11 stycznia – utworzono Terytorium Michigan.
- 3 marca – utworzono Terytorium Luizjany.
- 17 marca – powstało Królestwo Włoch z Napoleonem Bonaparte jako królem.
- 24 marca – Jan I został księciem Liechtensteinu.
- 2 kwietnia – założono argentyńskie miasto San Rafael.
- 7 kwietnia – licząca 33 osoby ekspedycja Lewisa i Clarka opuściła po spędzonej tam zimie wioskę indiańskiego plemienia Mandanów i odpłynęła po rzece Missouri w kierunku wybrzeża Pacyfiku.
- 27 kwietnia – I wojna berberyjska: wojska amerykańskie i berberyjskie zaatakowały Darnę w Trypolitanii.
- 13 maja – zakończyła się bitwa o Darnę; zwycięskie starcie mieszanych sił najemnych, prowadzonych przez niewielki oddział amerykańskich marines z obrońcami fortu i miasta Darna w Trypolitanii podczas I wojny berberyjskiej. Była to pierwsza bitwa lądowa stoczona przez Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych na obcym, zamorskim terytorium.
- 26 maja:
- w katedrze w Mediolanie Napoleon Bonaparte został koronowany żelazną koroną Longobardów na króla Włoch.
- uczestnicy ekspedycji Lewisa i Clarka po raz pierwszy ujrzeli Góry Skaliste.
- 30 maja – założono Nowoczerkask w Rosji.
- 4 czerwca – USA zawarły traktat pokojowy z piratami z Trypolisu; koniec I wojny berberyjskiej.
- 5 czerwca – Napoleon Bonaparte ustanowił Order Żelaznej Korony, nadawany do 1814 roku za zasługi w napoleońskim Królestwie Italii, następnie przejęty przez Cesarstwo Austriackie (później Austro-Węgry) i tam nadawany do 1918 roku.
- 26 czerwca – Genua zostaje przyłączona do Francji.
- 22 lipca – wojny napoleońskie: Anglicy pokonali flotę francusko-hiszpańską pod Finisterre.
- 9 sierpnia – powstaje III koalicja antyfrancuska.
- 8 września – rozpoczęła się wojna Francji z trzecią koalicją.
- 15 października – zwycięska dla Francuzów bitwa pod Ulm.
- 20 października – armia austriacka skapitulowała w twierdzy Ulm przed armią francuską.
- 21 października – wojny napoleońskie: bitwa morska pod Trafalgarem. Flota angielska pokonała flotę hiszpańsko-francuską.
- 30 października – wojny napoleońskie: bitwa pod Caldiero.
- 13 listopada – Wojska Koalicji pod wodza Napoleona zdobyły bez walki Wiedeń.
- 15 listopada – Meriwether Lewis i William Clark przeszli Amerykę Płn. w poprzek i dotarli do wybrzeży Pacyfiku, kończąc pierwszą przeprawę osadników drogą lądową przez cały teren dzisiejszych Stanów Zjednoczonych.
- 24 listopada – III koalicja antyfrancuska: wojska francusko-polskie pokonały Austriaków w bitwie pod Castelfranco.
- 2-5 grudnia – Bitwa pod Austerlitz, Francuzi odnoszą wielkie zwycięstwo.
- 26 grudnia – zostaje podpisany traktat pokojowy Francji z Austrią w Presburgu (Bratysławie). Austria traci Wenecję, Istrię i Dalmację na rzecz Francji.
- 31 grudnia – ostatni dzień obowiązywania francuskiego kalendarza rewolucyjnego.
- Friedrich Sertürner wydziela morfinę z opium, stosuje ją jako środek znieczulający.
- Pierre Simon de Laplace wysuwa teorię sił kapilarnych.
- W Ameryce zostaje otwarty pierwszy kryty most nad rzeką Schuylkill w Pensylwanii.
- Rosjanie rozpoczynają podbój Azerbejdżanu.
- Została wynaleziona pierwsza zapałka
Urodzili się
- 6 stycznia - Ewelina Hańska, polska szlachcianka, żona Honoré de Balzaca (zm. 1882)
- 7 stycznia – Ludwik Geyer, przemysłowiec, jeden z pionierów rozwoju przemysłu włókienniczego w Łodzi (zm. 1869)
- 26 stycznia – Johann Still, spiskoniemiecki przewodnik tatrzański, nauczyciel, rolnik, pszczelarz, muzykant (zm. 1890)
- 1 lutego – Samuel Earnshaw, angielski uczony, matematyk i fizyk, twórca twierdzenia nazwanego jego imieniem (zm. 1888)
- 4 lutego – Maria De Mattias, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Adoratorek Krwi Chrystusa, święta katolicka (zm. 1866)
- 8 lutego – Louis Auguste Blanqui, francuski działacz i przywódca rewolucyjny (zm. 1881)
- 10 lutego – Cyriak Eliasz Chavara, założyciel karmelitów Maryi Niepokalanej, święty katolicki (zm. 1871)
- 12 lutego - Walenty Baranowski, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1879)
- 13 lutego – Peter Gustav Lejeune Dirichlet, niemiecki matematyk, autor prac z teorii liczb, teorii szeregów, rachunku wariacyjnego i teorii potencjału (zm. 1859)
- 20 lutego - Angelina Grimké, amerykańska abolicjonistka, sufrażystka (zm. 1879)
- 16 marca - Józef Patelski, polski szlachcic, wojskowy (zm. 1887)
- 17 marca – Manuel García, hiszpański śpiewak operowy i nauczyciel muzyki, prekursor laryngoskopii (zm. 1906)
- 2 kwietnia – Hans Christian Andersen, bajkopisarz duński (zm. 1875)
- 14 kwietnia – Stanisław Wysocki, polski inżynier, projektant i główny inżynier budowy Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej (zm. 1868)
- 12 maja – Jan Nepomucen Bobrowicz, polski kompozytor i wirtuoz muzyki gitarowej (zm. 1881)
- 19 maja – Francesco de Vico SJ, astronom włoski (zm. 1848)
- 14 czerwca – Benild Romançon, francuski lasalianin, święty katolicki (zm. 1862)
- 19 czerwca – Anna Maria Adorni, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1893)
- 22 czerwca – Giuseppe Mazzini, włoski prawnik, dziennikarz, demokrata (zm. 1872)
- 3 lipca – Wilhelm Gottlieb Baisch, niemiecki litograf (zm. 1864)
- 5 lipca – Robert FitzRoy, brytyjski żeglarz, wiceadmirał, gubernator Nowej Zelandii (zm. 1865)
- 29 lipca:
- Hiram Powers, amerykański rzeźbiarz (zm. 1873)
- Alexis de Tocqueville, francuski myśliciel polityczny, socjolog, polityk (zm. 1859)
- 31 sierpnia - Anna Libera, polska poetka, działaczka oświatowa (zm. 1886)
- 18 września - Józef Bełza, polski chemik, pionier polskiego cukrownictwa (zm. 1888)
- 13 października – Stefan Garczyński, polski poeta, powstaniec listopadowy (zm. 1833)
- 16 października – Jean Laborde, francuski podróżnik i pionier rozwoju przemysłu Madagaskaru (zm. 1878)
- 14 listopada – Fanny Mendelssohn, kompozytorka i pianistka niemiecka, siostra Feliksa (zm. 1847)
- 15 listopada - Teresa Palczewska, polska aktorka, tancerka (zm. 1858)
- 19 listopada – Ferdinand de Lesseps, francuski dyplomata i przedsiębiorca, budowniczy Kanału Sueskiego (zm. 1894)
- 10 grudnia – Amelia Załuska, kompozytorka, poetka, malarka, współzałożycielka (wraz z mężem Karolem Załuskim) uzdrowiska Iwonicz-Zdrój (zm. 1858)
- 14 grudnia - James Alfred Pearce, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Maryland (zm. 1862)
- 20 grudnia – Thomas Graham, szkocki chemik i fizyk (zm. 1869)
- 23 grudnia – Joseph Smith, pierwszy przywódca mormonów (zm. 1844)
- data dzienna nieznana:
- Franciszek Ch’oe Kyŏng-hwan, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1839)
- Barbara Kim, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839)
- Piotr Kwŏn Tŭg-in, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1839)
- Ludwik Zejszner, polski geolog, geograf, kartograf i krajoznawca, prekursor kartografii geologicznej w Polsce (zm. 1871)
- Jan Zhang Tianshen, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1862)
Zmarli
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 21 lutego
- Ostatki: 26 lutego
- Popielec: 27 lutego
- Niedziela Palmowa: 7 kwietnia
- Wielki Czwartek: 11 kwietnia
- Wielki Piątek: 12 kwietnia
- Wielka Sobota: 13 kwietnia
- Wielkanoc: 14 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 15 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 23 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 2 czerwca
- Boże Ciało: 13 czerwca
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.