Godzinowice

Godzinowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Oława

Liczba ludności (III 2011)

178[2]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-200[3]

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0879400

Położenie na mapie gminy wiejskiej Oława
Mapa konturowa gminy wiejskiej Oława, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Godzinowice”
Ziemia50°54′33″N 17°15′43″E/50,909167 17,261944[1]

Godzinowice (niem. Giesdorf[4]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.[5]

Wieś znajduje się 4,5 kilometra od Oławy.[6]

Podział administracyjny

W okresie pruskim Godzinowice należały do gminy z siedzibą w Jaczkowicach (Jätzdorf), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi.[6] Od 1816 r. Godzinowice były częścią powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk,[7] a od 1919 r. należał do wydzielonej prowincji Dolny Śląsk.[8]

Po ustanowieniu administracji polskiej w latach 1945-1954 wieś znajdowała się na terenie gminy Polwica.[9] W latach 1954-1959 wieś należała do gromady Niwnik,[10] której w 1959 r. była siedzibą.[11] W latach 1960–1968 wieś należała i była siedzibą gromady Godzinowice,[12] a po jej zniesieniu należała w latach 1968-1972 do gromady Godzikowice.[13] Od 1973 r. wieś jest częścią gminy wiejskiej Oława.[14][15][16] Do 1975 r. wieś była częścią powiatu oławskiego województwa wrocławskiego.[17] W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.[18]

Historia

Wieś o układzie ulicówki rozbudowanej na skrajach wsi, powstała w XIII w. W XIII w. wieś miała powierzchnię 14 1/2 łana, z czego 4 łany posiadał folwark, 1 1/2 wolnego łana posiadał sołtys, a 8 3/4 łana czynszowego posiadali osadnicy. W 1358 r. wieś posiadał Ulrich von Münsterberg, a od 1377 r. właścicielem wsi była kolegiata św. Jadwigi w Brzegu,[6] ufundowana przez księcia brzeskiego Ludwika I.[19] W okresie pruskim wieś należała do pruskiego królewskiego urzędu fundacyjnego (Stifts-Amt) w Brzegu, który jest wspominany jako właściciel wsi w latach 1783, 1819, 1830 i 1845.[6]

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Godzinowice nosiły następujące nazwy[6][20]:

  • od 1358 r. do XVI w.: Goswinsdorf
  • 1783 r. Giesdorf
  • do 1945 r. Giesdorf (niemiecka nazwa wsi)
  • do kwietnia 1947 r. Gocinowice (nazwa wsi wprowadzona po ustanowieniu administracji polskiej,[21] wspomniana w tomie II "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego" z 1881 r.)[20]
  • maj-czerwiec 1947 r. Gosławice lub Gosławice Śląskie[22]
  • od lipca 1947 r. Godzinowice[4][6]

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Giesdorf" do grupy nazw wsi wywodzących się od imion zasadźców, lecz które stały się nierozpoznawalne w języku ludowym na skutek zmian głosek i skróceń. Adamy podawał znaczenie nazwy wsi w języku niemieckim jako "Dorf des Goswin (Godwin)".[23]

Gospodarka

W 1783 r. we wsi odnotowano uprawę tytoniu. W 1819 r. we wsi znajdowała się karczma i kuźnia. W połowie XIX w. we wsi znajdował się oprócz karczmy i kuźni także zakład kołodziejski (stelmach). W 1845 r. odnotowano hodowlę 1000 owiec i uprawę tytoniu. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 250 ha, z czego pola uprawne stanowiły 237 ha, łąki 3 ha, a lasy 2 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 32,12 marek niemieckich za hektar pola, 23,50 marek za hektar łąki i 14,10 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 251 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 31,95 reichsmarek za hektar.[6]

W miejscowości od 1910 r. znajdował się przystanek kolejowy z ładownią Godzinowice. Istniał on do 1972 r., kiedy został on zlikwidowany wraz z linią kolejową Oława-Boreczek, na której się znajdował.[6][22][24]

Teraźniejszość

Wieś nie posiada ani sieci wodociągowej, ani kanalizacji.[25]

Zabytki

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki[26]:

  • historyczny układ ruralistyczny wsi
  • cmentarz poewangelicki na północny wschód od wsi
  • domy mieszkalne nr 2, 6, 19 i 21
  • dom mieszkalno-gospodarczy nr 3
  • dom mieszkalny nr 10 z oborą i stodołą
  • dom mieszkalny nr 16 z oborą.

Demografia

W 1783 r. Godzinowice miało 93 mieszkańców. W 1819 r. wieś zamieszkiwało 120 osób, w 1830 r. 124 osoby, w 1845 r. 202 osoby, w 1871 r. 192 osoby, w 1885 r. 201 osób, a w 1895 r. 180 osób. W 1905 r. Godzinowice zamieszkiwało 165 osób, w 1925 r. 178 osób, w 1935 r. 169 osób, a w 1939 r. 154 osoby.[6] Na początku XXI w., w 2001 r. Godzinowice miało 160 mieszkańców.[27]

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2011 r. liczba ludności we wsi Godzinowice wynosiła 178 osób, z czego 48,3% mieszkańców stanowiły kobiety, a 51,7% ludności mężczyźni.[2] W 2021 r. wieś miała 155 mieszkańców, a w 2025 r. 148 mieszkańców.[27]

W 1925 r. na 178 mieszkańców wsi 85 było mężczyznami, a 93 kobietami. We wsi mieszkało 95 ewangelików i 82 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Oławie (Ohlau), a katolicy do parafii w Oławie.[6]

Liczba ludności Godzinowic

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 34241.
  2. ↑ a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 320 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. ↑ a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1947 r. Nr 111, poz. 719 (ISAP))
  5. ↑ Sołectwa » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  6. ↑ a b c d e f g h i j Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Giesdorf Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-07-31] (niem.).
  7. ↑ Giesdorf 3) Kr. Ohlau, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 1, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 569 [dostęp 2026-07-31].
  8. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-07-31] (niem.).
  9. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  10. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  11. ↑ Uchwała Nr 28/58 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 1958 r. w sprawie przeniesienia siedziby Gromadzkiej Rady Narodowej Niwnik ze wsi Niwnik do wsi Godzinowice w powiecie oławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 1959 r., Nr. 1, Poz. 4)
  12. ↑ Uchwała Nr 7 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 24 marca 1959 r. w sprawie połączenia gromady Gaj Oławski z gromadą Niwnik w powiecie oławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 30), zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 458/59 z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad
  13. ↑ Uchwała Nr XXI/110/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 30 maja 1968 r. w sprawie zniesienia, łączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 sierpnia 1968 r., Nr. 6, Poz. 33)
  14. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  15. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  16. ↑ 1973 - powstanie gminy Oława » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  17. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  18. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  19. ↑ Kościół św. Jadwigi - BRZEG.COM.PL - portal niezależny od 2005 [online], www.brzeg.com.pl, 13 lutego 2005 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  20. ↑ a b Filip Sulimierski, Gocinowice, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II (Derenek – Gżack), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1881, s. 642 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  21. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  22. ↑ a b Godzinowice, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 17 maja 2026 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  23. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch's Buchhandlung, 1888, s. 92 [dostęp 2026-07-31] (pol. • niem.).
  24. ↑ Linia Oława-Boreczek, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl, 5 maja 2024 [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  25. ↑ Woda, kanalizacja » Gmina Oława [online], Gmina Oława [dostęp 2026-07-31] (pol.).
  26. ↑ Wykaz zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu - dawne województwo wrocławskie (dostęp 2026-07-31)
  27. ↑ a b Liczba mieszkańców gminy Oława, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej, bip.gminaolawa.pl, 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-07-31] (pol.).

Bibliografia

  • Hermann Quester, Erinnerungen an Giesdorf, Kreis Ohlau, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 9/1962, s. 8
  • Erich Quester, Drei Stammfolgen Sperlich aus dem Kreis Ohlau, "Archiv ostdeutscher Familienforscher", t. III/6 (August 1965), s. 93-95
  • Erich Quester, Der Kreis Ohlau in Urkunden der Jahre 1331 – 1398, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 11/1965-8/1966 (seria artykułów)
  • Erich Quester, Giesdorf in alten Briefen, "Heimatblatt Strehlen/Ohlau", nr. 12/1966, s. 15
  • Heinz Quester, Aus der Geschichte von Giesdorf Kreis Ohlau/Schlesien, Alfter 2005, s. 32
  • Heinz Quester, Ortslexikon des Kreises Ohlau/Schlesien, Alfter 2007, s. 50
  • Heinz Quester, Aus der Geschichte von Kreis und Stadt Ohlau in Schlesien, Alfter 2010, t. 3 (Beiheft 3 zu Günther/Quester, Kreis und Stadt Ohlau in Schlesien von den Anfängen bis 1945), s. 329-337

Linki zewnętrzne

Gmina Oława
Wsie
Osady
Przysiółki

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya