1867
Ten artykuł od 2021-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Rządzący państwami w 1867
Wydarzenia w Polsce
- 13 stycznia – powstała gubernia piotrkowska.
- 7 lutego – Lwów: powstało polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”.
- 26 kwietnia – w siedzibie Towarzystwa Naukowego Krakowskiego odbył się pierwszy pokaz obrazu Alchemik Sędziwój Jana Matejki.
- 15 czerwca – założono Archiwum Akt Dawnych w Warszawie.
- 13 lipca – Łódź: zainstalowano pierwsze gazowe oświetlenie ulic i placów (elektryczne dopiero od 1908).
- 17 września – Warszawa: otwarto dwutorową linię kolejową do Terespola o długości 208,9 km (Kolej Warszawsko-Terespolska).
- 5 grudnia – w Zułowie pod Wilnem urodził się Józef Piłsudski, przyszły polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, Naczelnik Państwa polskiego, naczelny wódz Armii Polskiej, pierwszy Marszałek Polski.
- 15 grudnia – Józef Piłsudski został ochrzczony w kościele rzymskokatolickim w majątku Sorokpol przez księdza Tomasza Wolińskiego.
Wydarzenia na świecie
- 8 stycznia – czarnoskórzy mężczyźni uzyskali prawa wyborcze w Dystrykcie Kolumbii.
- 11 stycznia – Benito Juárez po raz drugi objął urząd prezydenta Meksyku.
- 8 lutego – ustanowienie Monarchii Austro-Węgierskiej.
- 15 lutego – w Wiedniu odbyło się premierowe chóralne wykonanie walca Nad pięknym modrym Dunajem Johanna Straussa (syna).
- 17 lutego:
- przez Kanał Sueski przepłynął pierwszy statek.
- Gyula Andrássy został premierem Królestwa Węgier.
- 1 marca – USA: Nebraska jako 37 stan dołączyła do Unii.
- 11 marca – w Paryżu odbyła się premiera opery Don Carlos Giuseppe Verdiego.
- 16 marca – w piśmie The Lancet Joseph Lister opisał antyseptyczne właściwości fenolu, co dało początek nowej epoce w chirurgii.
- 29 marca – królowa Wiktoria zatwierdziła Ustawę o Ameryce Brytyjskiej tworzącą Dominium Kanady.
- 30 marca – Rosja sprzedała Stanom Zjednoczonym Alaskę za 7 mln 200 tys. dolarów.
- Kwiecień – powstał I Ku Klux Klan, założony przez Nathana Bedforda Forresta.
- 1 kwietnia – Singapur został kolonią brytyjską.
- 3 kwietnia – została odkryta kometa Tempel 1.
- 8 kwietnia – Franciszek Józef I został koronowany na króla Węgier.
- 9 kwietnia – Senat USA ratyfikował zakup Alaski.
- 16 kwietnia – utworzono Związek Północnoniemiecki.
- 27 kwietnia – w Paryżu odbyła się premiera opery Romeo i Julia Charles’a Gounoda.
- 7 maja – Alfred Nobel otrzymał brytyjski patent na wynaleziony w poprzednim roku dynamit.
- 11 maja:
- Luksemburg uzyskał pełną niepodległość (od Holandii).
- poświęcono cerkiew „Sweta Nedelja” w Sofii.
- 6 czerwca – w Paryżu polski emigrant Antoni Berezowski usiłował zastrzelić przebywającego we Francji cara Rosji Aleksandra II.
- 8 czerwca – po utworzeniu Austro-Węgier cesarz Austrii Franciszek Józef I został koronowany na króla Węgier.
- 12 czerwca – powstała Monarchia Austro-Węgierska.
- 19 czerwca – z wyroku trybunału wojennego rozstrzelano obalonego cesarza Meksyku Maksymiliana i generałów: Miguela Miramóna oraz Tomása Mejíę; prezydent Benito Juárez mimo wstawiennictwa m.in. Giuseppe Garibaldiego i Victora Hugo nie skorzystał z prawa łaski.
- 20 czerwca – rozegrano pierwszy udokumentowany mecz piłkarski w Argentynie.
- 21 czerwca – klęska francuskiej interwencji w Meksyku; zwycięstwo republikanów Benito Juáreza i upadek Cesarstwa Meksykańskiego.
- 1 lipca:
- Konfederacja Kanady: wszedł w życie akt Confederation of Canada – rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day.
- pod przewodnictwem Prus utworzono Związek Północnoniemiecki.
- 14 lipca – Alfred Nobel po raz pierwszy zademonstrował, jak działa dynamit. Próba miała miejsce w Wielkiej Brytanii, w hrabstwie Surrey. Podczas jej trwania nikt nie został ranny ani nie uszkodzono żadnego budynku.
- 28 sierpnia – Stany Zjednoczone anektowały atol Midway.
- 4 września – założono klub piłkarski Sheffield Wednesday F.C.
- 6 września – James Craig Watson odkrył planetoidę (94) Aurora.
- 14 września – ukazał się drukiem I tom Kapitału, głównego dzieła Karola Marksa.
- 22 września – w Bogocie założono Narodowy Uniwersytet Kolumbii.
- 28 września – Toronto zostało stolicą kanadyjskiej prowincji Ontario.
- 14 października – w Hamburgu wydano po raz pierwszy główne dzieło Karola Marksa Kapitał: krytyka ekonomii politycznej. Tom pierwszy.
- 18 października – Alaska została oficjalnie przejęta przez USA.
- 22 października – w wyniku wybuchu bomby podłożonej przez dwóch garybaldczyków w koszarach w Rzymie zginęło 23 żuawów papieskich i 4 przypadkowych przechodniów, w tym dziecko.
- 3 listopada – oddziały Giuseppe Garibaldiego pokonane przez Francuzów pod Mantaną.
- 3 grudnia – Emmanuel Servais został premierem Luksemburga.
- 13 grudnia – 12 osób zginęło, a 120 zostało rannych (w tym wielu przechodniów) w wyniku wybuchu bomby pod murem więzienia Clerkenwell w Londynie, podłożonej przez irlandzkich Fenian w celu uwolnienia 2 swoich współtowarzyszy.
- 21 grudnia – cesarz Austrii Franciszek Józef zatwierdził Dezemberverfassung (Konstytucję grudniową), która m.in. przyznawała Galicji autonomię.
- 25 grudnia – bitwa pod Ypacaraí: wojska argentyńsko-brazylijskie rozgromiły armię paragwajską Francisco Lopeza.
- 28 grudnia – Stany Zjednoczone anektowały wyspę Midway.
Urodzili się
- 1 stycznia – Jeanne Lanvin, francuska projektantka mody (zm. 1946)
- 5 stycznia – Stanisław Puchalski, polski dowódca wojskowy, marszałek polny porucznik cesarskiej i królewskiej Armii, komendant Legionów Polskich i generał dywizji Wojska Polskiego (zm. 1931)
- 7 stycznia:
- Gieorgij Morozow, rosyjski leśnik, ekolog (zm. 1920)
- William Peel, brytyjski arystokrata, polityk (zm. 1937)
- 8 stycznia:
- Emily Greene Balch, amerykańska pisarka, pacyfistka, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1961)
- Augustyn Łosiński, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1937)
- 15 stycznia – Eustachy Kugler, niemiecki bonifrater, błogosławiony katolicki (zm. 1946)
- 20 stycznia – Alaster McDonnell, irlandzki rugbysta (zm. 1950)
- 21 stycznia – Maxime Weygand, francuski generał i prawicowy polityk, uczestnik I i II wojny światowej (zm. 1965)
- 22 stycznia – Leon Korwin-Mikucki, polski inżynier mechanik (zm. 1920)
- 26 stycznia – Wojciech Szukiewicz, polski publicysta, tłumacz, działacz społeczny i emigracyjny (zm. 1944)
- 27 stycznia – Jan Czeraszkiewicz, polski krajoznawca, adwokat, nauczyciel, dyrektor najstarszej łódzkiej szkoły średniej, patron Łódzkiego Oddziału PTTK (zm. 1924)
- 28 stycznia – Antoni Leśniowski, polski chirurg (zm. 1940)
- 31 stycznia – Mariusz Zaruski, pionier polskiego żeglarstwa, generał brygady, taternik, narciarz, twórca TOPR (zm. 1941)
- 5 lutego – Ike Weir, irlandzki bokser (zm. 1908)
- 6 lutego – Maria Wincencja od św. Doroty, meksykańska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sług Najświętszej Trójcy i Ubogich, błogosławiona katolicka (zm. 1949)
- 7 lutego – Laura Ingalls Wilder, amerykańska pisarka (zm. 1957)
- 13 lutego – Harold Mahony, irlandzki tenisista (zm. 1905)
- 16 lutego – John Boswell, szkocki rugbysta, prawnik i żołnierz (zm. 1948)
- 21 lutego – Edvart Christensen, norweski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1921)
- 3 marca:
- Kazimierz Horoszkiewicz, polski tytularny generał dywizji (zm. 1942)
- Guy Rose, amerykański malarz (zm. 1925)
- 7 marca – Stanisław Świacki, polski generał brygady (zm. 1954)
- 14 marca – Albert Yorke, brytyjski arystokrata, polityk (zm. 1904)
- 25 marca – Grzegorz Chomyszyn, greckokatolicki biskup stanisławowski, męczennik, błogosławiony (zm. 1945)
- 4 kwietnia:
- Wincenty Soler, hiszpański augustianin rekolekta, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- Basil Williams, brytyjski historyk (zm. 1950)
- 6 kwietnia – Helena Unierzyska, polska malarka, rzeźbiarka (zm. 1932)
- 13 kwietnia – Leon Petrażycki, polski prawnik, filozof, socjolog (zm. 1931)
- 15 kwietnia – Emil Lindh, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1937)
- 16 kwietnia – Wilbur Wright, amerykański konstruktor samolotów i pilot (zm. 1912)
- 18 kwietnia – Apolonia Lizarraga od Najświętszego Sakramentu, hiszpańska karmelitanka miłosierdzia, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- 27 kwietnia – Stanisław Bukowiecki, adwokat, ekonomista, publicysta, działacz polityczny i społeczny, współzałożyciel Związku Młodzieży Polskiej „Zet” (zm. 1944)
- 1 maja – Ernst Ziehm, niemiecki polityk, prezydent Gdańska (zm. 1962)
- 6 maja – Bolesław Antoni Jędrzejowski, działacz socjalistyczny (zm. 1914)
- 7 maja – Władysław Reymont, (właściwie W.S. Rejment), pisarz, jeden z czołowych przedstawicieli nurtu realistycznego w prozie okresu Młodej Polski (zm. 1925)
- 14 maja – Adam Stefan Sapieha, książę, kardynał, arcybiskup krakowski (zm. 1951)
- 16 maja – Gabriela Balicka-Iwanowska, polska botanik, posłanka na Sejm II RP (zm. 1962)
- 21 maja – Tomasz Janiszewski, polski lekarz (zm. 1939)
- 4 czerwca – Carl Gustaf Mannerheim, baron, generał, prezydent Finlandii w latach 1944–46 (zm. 1951)
- 8 czerwca:
- Dagny Juel Przybyszewska, norweska pisarka (zm. 1901)
- Frank Lloyd Wright, amerykański architekt (zm. 1959)
- 20 czerwca – Robert Sanders, brytyjski polityk (zm. 1940)
- 24 czerwca – Theodor Axenfeld, niemiecki lekarz okulista (zm. 1930)
- 27 czerwca – Frederick Alderson, angielski rugbysta, sędzia sportowy (zm. 1925)
- 8 lipca – Käthe Kollwitz, niemiecka rzeźbiarka, malarka (zm. 1945)
- 10 lipca:
- Anna Jasińska, działaczka polonijna (zm. 1957)
- Helena, rosyjska mniszka prawosławna (zm. 1937)
- 12 lipca:
- Károly Kaán, węgierski leśnik, pionier ochrony przyrody (zm. 1940)
- Henry Stevenson, szkocki sportowiec (zm. 1945)
- 15 lipca:
- Jean-Baptiste Charcot, francuski żeglarz i badacz polarny (zm. 1936)
- Józef Kubis, niemiecki duchowny rzymskokatolicki (zm. 1942)
- 23 lipca – Bernard z Lugar Nuevo de Fenollet, hiszpański kapucyn, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 27 lipca – Enrique Granados, hiszpański pianista i kompozytor (zm. 1916)
- 14 sierpnia:
- Artur Oppman (pseudonim Or-Ot), poeta, pułkownik Wojska Polskiego (zm. 1931)
- John Galsworthy, angielski powieściopisarz (zm. 1933)
- 19 sierpnia – George Harper, nowozelandzki rugbysta (zm. 1937)
- 22 sierpnia – Herbert Emery Hitchcock, amerykański polityk, senator ze stanu Dakota Południowa (zm. 1958)
- 23 sierpnia – Marcel Schwob, francuski pisarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1905)
- 25 sierpnia – Theodor Krummacher, ewangelicki proboszcz i teolog niemieckiego pochodzenia (zm. 1945)
- 5 września – Amy Beach, amerykańska pianistka, kompozytorka (zm. 1944)
- 8 września – Aleksandr Parvus, rosyjski działacz socjalistyczny pochodzenia żydowskiego (zm. 1924)
- 23 września – John Lomax, pionier muzykologii i folklorystyki w USA (zm. 1948)
- 7 października – Domenico Jorio, włoski kardynał, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej (zm. 1954)
- 12 października – Giulio Serafini, włoski kardynał (zm. 1938)
- 16 października – Hans Christiansen, norweski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1938)
- 17 października – Richard Budworth, angielski rugbysta, duchowny (zm. 1937)
- 25 października – gen. Józef Dowbor-Muśnicki, dowódca I Korpusu Polskiego w Rosji, dowódca powstania wielkopolskiego (zm. 1937)
- 5 listopada – George Andrew Reisner, amerykański archeolog (zm. 1942)
- 7 listopada – Maria Skłodowska-Curie, fizyk i chemik, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla (zm. 1934)
- 8 listopada – Eugenia Picco, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1921)
- 13 listopada – Alexander Woodrow, szkocki rugbysta (zm. 1916)
- 15 listopada – Władysław Studnicki, publicysta i polityk orientacji proniemieckiej (zm. 1953)
- 20 listopada – Gustav Giemsa, niemiecki chemik, bakteriolog (zm. 1948)
- 1 grudnia – Ignacy Mościcki, prezydent Polski w latach 1926–1939 (zm. 1946)
- 5 grudnia – Józef Piłsudski, Marszałek Polski, Naczelnik Państwa (zm. 1935)
- 10 grudnia – Lauritz Christiansen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1930)
- 11 grudnia – Antonio Conte, włoski szablista (zm. 1953)
- 21 grudnia – Jan Stapiński, polski polityk ludowy, poseł na Sejm RP (zm. 1946)
- 29 grudnia – Annie Montague Alexander, amerykańska zoolog, paleontolog (zm. 1950)
- 31 grudnia:
- Paweł Dunajski, polski duchowny katolicki, działacz społeczny (zm. 1957)
- Karl Kowalczewski, niemiecki rzeźbiarz (zm. 1927)
Zmarli
- 21 stycznia – Jan Yi Yun-il, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1823)
- 30 stycznia – Kōmei, 121.cesarz Japonii (ur. 1831)
- 5 marca – Francesco Maria Piave, włoski librecista (ur. 1810)
- 25 marca – Friedlieb Ferdinand Runge, niemiecki chemik analityk, odkrywca kofeiny w kawie (ur. 1795)
- 13 kwietnia – Jean Bernard Rousseau, francuski lasalianin, misjonarz, błogosławiony katolicki (ur. 1797)
- 25 maja – Wilhelm von Kügelgen, niemiecki malarz i pisarz (ur. 1802)
- 6 czerwca – Matylda Habsburg, arcyksiężniczka austriacka, księżniczka Śląska Cieszyńskiego (ur. 1849)
- 19 czerwca
- Maksymilian I, cesarz Meksyku (ur. 1832)
- Miguel Miramón, meksykański prezydent (ur. 1832)
- 31 lipca – Alfonsa Maria Eppinger, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1814)
- 25 sierpnia – Michael Faraday, brytyjski naukowiec, chemik i fizyk (ur. 1791)
- 4 października – Franciszek Ksawery Seelos, niemiecki redemptorysta, błogosławiony katolicki (ur. 1819)
- 6 października – Rafał Credo, polski malarz, franciszkanin (ur. 1830)
- 23 października – Franz Bopp, niemiecki językoznawca (ur. 1791)
- 31 października – William Parsons, irlandzki astronom, konstruktor teleskopów, odkrywca wielu galaktyk (ur. 1800)
- 26 listopada – Hermann Adam von Kamp, niemiecki pisarz, nauczyciel i historyk (ur. 1796)
- 13 grudnia – Artur Grottger, polski malarz (ur. 1837)
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 28 lutego
- Ostatki: 5 marca
- Popielec: 6 marca
- Niedziela Palmowa: 14 kwietnia
- Wielki Czwartek: 18 kwietnia
- Wielki Piątek: 19 kwietnia
- Wielka Sobota: 20 kwietnia
- Wielkanoc: 21 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 22 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 30 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 9 czerwca
- Boże Ciało: 20 czerwca
Zobacz też
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.